- Bij vrijspraak oordeelt de rechter dat er onvoldoende wettig en overtuigend bewijs is dat u het strafbare feit heeft gepleegd.
- Bij ontslag van alle rechtsvervolging (OVAR) is het feit wel bewezen, maar bent u of het feit niet strafbaar (bijvoorbeeld door noodweer).
- Beide uitspraken betekenen dat u geen straf krijgt, maar de juridische grondslag in het strafrecht is fundamenteel anders.
Wat betekent vrijspraak in strafrecht?
Vrijspraak betekent dat de rechter oordeelt dat het niet wettig en overtuigend bewezen is dat u het ten laste gelegde strafbare feit heeft begaan. Dit is de meest gunstige uitspraak in een strafzaak. Het Openbaar Ministerie heeft in dit geval niet kunnen aantonen dat u de dader bent, of het bewijs is onrechtmatig verkregen en mag niet worden gebruikt door de rechter (bewijsuitsluiting).
Zonder sluitend en wettig bewijs volgt altijd vrijspraak, ongeacht de ernst van de initiële verdenking. U bent dan onschuldig in de ogen van de wet.
Expert tip van Uw strafrechtadvocaat: Bij Uw strafrechtadvocaat pluizen we het strafdossier tot in detail uit om gaten in het bewijs van de officier van justitie bloot te leggen en zo proactief aan te sturen op volledige vrijspraak.
Waarom leidt ovar niet tot straf?
Bij ontslag van alle rechtsvervolging (OVAR) krijgt u geen straf omdat de rechter oordeelt dat het gepleegde feit niet strafbaar is, of dat u als dader niet strafbaar bent. In deze situatie staat juridisch vast dat u de handeling daadwerkelijk heeft verricht. De wet kent echter strafuitsluitingsgronden. Dit betekent dat er een geldige, wettelijke reden is waarom u niet veroordeeld mag worden voor die specifieke handeling.
De rechter spreekt u dus niet vrij van de handeling zelf (het bewijs is er immers), maar ontslaat u van verdere juridische vervolging en strafoplegging.
Expert tip van Uw strafrechtadvocaat: Bij Uw strafrechtadvocaat adviseren we om altijd eerlijk te zijn over de context van uw handelen; een succesvol beroep op een strafuitsluitingsgrond vereist een helder, feitelijk en consistent verhaal.
Veelvoorkomende strafuitsluitingsgronden bij ovar
Een rechter spreekt ontslag van rechtsvervolging uit wanneer een succesvol beroep wordt gedaan op een rechtvaardigingsgrond of een schulduitsluitingsgrond. Deze gronden nemen de strafbaarheid van het feit of de dader weg. De wet maakt hierbij onderscheid tussen verschillende situaties waarin handelen gerechtvaardigd of verontschuldigbaar is.
De 4 belangrijkste gronden zijn:
- Noodweer: U verdedigde uzelf of een ander tegen een onmiddellijke, wederrechtelijke aanranding (legitieme zelfverdediging).
- Noodweerexces: U ging te ver in uw verdediging, maar dit was het directe gevolg van een hevige gemoedsbeweging (zoals extreme paniek) veroorzaakt door de aanval.
- Overmacht in de zin van noodtoestand: U moest kiezen tussen twee conflicterende plichten en koos voor het zwaarwegende belang (bijvoorbeeld een ruit intikken om een baby uit een hete auto te redden).
- Ontoerekeningsvatbaarheid: U leed ten tijde van het misdrijf aan een ernstige psychische stoornis, waardoor de daad u juridisch niet kan worden toegerekend.
Expert tip van Uw strafrechtadvocaat: Bij Uw strafrechtadvocaat verzamelen we actief getuigenverklaringen, camerabeelden en deskundigenrapporten om uw beroep op bijvoorbeeld noodweer juridisch waterdicht te maken.
Wordt u verdacht van een strafbaar feit en wilt u weten of vrijspraak of OVAR haalbaar is? Onze gespecialiseerde strafrechtadvocaten analyseren uw dossier en bepalen de sterkste verdedigingsstrategie. Bel nu 085 – 06 06 043 of neem direct contact op. Het eerste consult is altijd gratis.
Gevolgen voor strafblad en schadevergoeding
Zowel bij vrijspraak als bij ontslag van rechtsvervolging krijgt u geen straf, maar de registratie in uw justitiële documentatie (strafblad) en de rechten op schadevergoeding verschillen aanzienlijk. Bij een vrijspraak wordt de aantekening op uw strafblad in principe aangepast naar ‘niet bewezen’. U heeft bovendien vaak recht op een schadevergoeding voor de dagen die u onterecht in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht en voor gemaakte advocaatkosten.
Bij OVAR blijft het feit vaak wel geregistreerd staan, omdat de rechter heeft vastgesteld dat u de daad wel heeft gepleegd, al werd u niet gestraft. Dit kan in specifieke gevallen nog steeds invloed hebben.
Expert tip van Uw strafrechtadvocaat: Bij Uw strafrechtadvocaat dienen wij na een vrijspraak direct een verzoekschrift (artikel 530/533 Sv) in bij de rechtbank om uw gemaakte kosten en geleden schade maximaal te verhalen op de Staat.
Het onderscheid tussen deze twee uitspraken is juridisch complex, maar cruciaal voor uw toekomst en uw justitiële documentatie. Een sterke verdedigingsstrategie is essentieel om de juiste uitspraak af te dwingen. Neem contact op met de specialisten van Uw strafrechtadvocaat om uw strafdossier te laten analyseren en de beste route naar een strafloze afloop te bepalen.
Veelgestelde vragen over vrijspraak en OVAR
Strafblad bij ontslag van rechtsvervolging?
Ja, omdat de rechter bewezen acht dat u het feit heeft gepleegd, blijft dit geregistreerd in uw justitiële documentatie. Het leidt echter niet tot een straf, wat doorgaans gunstiger is voor een VOG-aanvraag.
Hoger beroep na een vrijspraak?
Ja. Als de politierechter of meervoudige kamer u vrijspreekt, heeft de officier van justitie 14 dagen de tijd om in hoger beroep te gaan bij het Gerechtshof om de zaak opnieuw te laten beoordelen.
Is noodweer altijd reden voor ovar?
Nee. Een beroep op noodweer slaagt alleen als uw verdediging noodzakelijk en proportioneel was. Als u buitensporig geweld gebruikt zonder dat er sprake is van paniek, wordt u alsnog veroordeeld. Lees meer over geweldsdelicten en uw verderdigingsmogelijkheid.
