Uitnodiging politieverhoor: verdachte of getuige?
De eerste vraag bij een uitnodiging voor een politieverhoor is in welke hoedanigheid u wordt uitgenodigd. Bent u verdachte, dan bestaat er een redelijk vermoeden dat u betrokken bent bij een strafbaar feit. Bent u getuige, dan wil de politie informatie van u over een strafrechtelijk onderzoek. Het is daarom belangrijk dat u weet wat uw positie is wanneer u een oproep voor een verhoor bij de politie ontvangt.
Het onderscheid heeft gevolgen voor uw rechten. Als verdachte heeft u het zwijgrecht. U hoeft geen antwoord te geven op vragen over uw mogelijke betrokkenheid bij een strafbaar feit.
Wordt u door de politie als getuige gevraagd om een verklaring af te leggen, dan bent u in beginsel niet verplicht om aan dat politieverhoor mee te werken. Dat verandert wanneer u op een later moment formeel als getuige wordt opgeroepen door bijvoorbeeld de officier van justitie of de rechter-commissaris. Dan kunnen er wel verplichtingen gelden om te verschijnen en vragen te beantwoorden. Ook dan bestaan uitzonderingen, zoals bepaalde vormen van verschoningsrecht.
Twijfelt u of u als verdachte of getuige wordt gehoord, vraag dit dan vóór het verhoor. Uw positie kan tijdens een onderzoek veranderen. Het is verstandig om juridisch advies in te winnen voordat u een verklaring aflegt als er een risico bestaat dat u zelf als verdachte wordt aangemerkt.
Bent u verdachte? Dan heeft een uitnodiging geen opkomstplicht
Wordt u als verdachte op vrije voeten uitgenodigd voor een politieverhoor, dan bent u door die uitnodiging op zichzelf niet verplicht om te verschijnen. Een uitnodiging voor een vrijwillig verhoor is geen aanhouding en geen bevel om naar het politiebureau te komen.
Dat betekent niet dat het verstandig is om de uitnodiging zonder meer te negeren. Bespreek eerst met een strafrechtadvocaat waarom de politie u wil horen en welke proceshouding in uw situatie past.
Niet verschijnen op een vrijwillige uitnodiging is op zichzelf geen grond voor een straf of boete. De politie kan u in een later stadium wel aanhouden als de wettelijke voorwaarden voor een aanhouding aanwezig zijn. Of dat gebeurt, hangt af van het strafrechtelijk onderzoek en de omstandigheden van de zaak.
Ook kan het Openbaar Ministerie uiteindelijk besluiten u te vervolgen zonder dat u eerst vrijwillig een verklaring bij de politie heeft afgelegd. Het niet verschijnen voor een politieverhoor voorkomt een strafzaak dus niet.
Bent u getuige? Dan geldt een andere regel
Wordt u alleen door de politie uitgenodigd om als getuige een verklaring af te leggen, dan bent u niet verplicht om daaraan mee te werken. U kunt weigeren om naar het politiebureau te komen of om een verklaring af te leggen.
Een formele oproep van bijvoorbeeld de officier van justitie of de rechter-commissaris heeft een andere status. In dat geval kunt u wel verplicht zijn om te verschijnen en een getuigenverklaring af te leggen. Ook een getuige die voor de strafrechter is gedagvaard, is in beginsel verplicht om te verschijnen.
Bij een formeel getuigenverhoor kunnen uitzonderingen gelden. Zo kunnen bepaalde familieleden en beroepsbeoefenaren onder voorwaarden een beroep doen op een verschoningsrecht. Ook kan een getuige in bepaalde situaties weigeren antwoord te geven als beantwoording hemzelf aan het gevaar van strafrechtelijke vervolging zou blootstellen.
Heeft u twijfels over uw positie als getuige, bespreek dan vóór het afleggen van een verklaring welke rechten voor u gelden.
Wat gebeurt er als u niet gaat?
Wat er gebeurt als u niet verschijnt, hangt af van de manier waarop u bent opgeroepen.
Bent u als verdachte vrijwillig uitgenodigd door de politie, dan staat op het niet verschijnen op zichzelf geen straf. De politie kan het onderzoek wel zonder uw verklaring voortzetten. Als daarvoor wettelijke gronden bestaan, kunt u op een later moment worden aangehouden en voor verhoor naar het politiebureau worden gebracht.
Bent u door de politie als getuige uitgenodigd, dan bent u in beginsel niet verplicht om aan die uitnodiging mee te werken. Dat is anders wanneer u formeel wordt opgeroepen door de officier van justitie, rechter-commissaris of rechter. Verschijnt u ondanks zo’n geldige oproep zonder geldige reden niet, dan kunnen maatregelen volgen om ervoor te zorgen dat u alsnog verschijnt.
Kunt u niet verschijnen terwijl u daartoe wel verplicht bent, neem dan zo snel mogelijk contact op met degene van wie u de oproep heeft ontvangen en leg uit waarom u verhinderd bent.
Waarom u vooraf een advocaat kunt raadplegen
Als verdachte heeft u voorafgaand aan het politieverhoor recht op overleg met een advocaat. U heeft ook recht op bijstand van een advocaat tijdens het verhoor.
Een advocaat kan vooraf met u bespreken waarvan u wordt verdacht, welke rechten u heeft en of het verstandig is om vragen te beantwoorden of gebruik te maken van uw zwijgrecht.
Tijdens het verhoor bewaakt de advocaat uw belangen. De advocaat kan onder meer aangeven dat u een vraag niet begrijpt, optreden als ongeoorloofde druk wordt uitgeoefend en om een onderbreking vragen om vertrouwelijk met u te overleggen.
Een advocaat kan niet voorkomen dat een verklaring die u vrijwillig aflegt later in het strafdossier terechtkomt en als bewijs wordt gebruikt. Juist daarom is het verstandig om vóór het verhoor na te denken over uw proceshouding.
Heeft u een uitnodiging ontvangen en wilt u een advocaat bij het verhoor, regel dit dan bij voorkeur vooraf. Bij een verdachte die niet is aangehouden, wordt een zelf gekozen advocaat niet automatisch door de politie geregeld of betaald.
Hoe Uw Strafrechtadvocaat u helpt
Bij Uw Strafrechtadvocaat bespreken wij met u in welke hoedanigheid u bent uitgenodigd, waarvan u wordt verdacht en welke aanpak bij uw situatie past. Wij kunnen u voorbereiden op het politieverhoor en u, waar nodig, tijdens het verhoor bijstaan.
Onze advocaten behandelen strafzaken door het hele land, van Groningen tot Maastricht. Kosten worden vooraf besproken. Of gefinancierde rechtsbijstand mogelijk is, hangt af van de omstandigheden van uw zaak en de daarvoor geldende voorwaarden.
Neem contact op voor een gratis en vrijblijvend eerste gesprek. Wij streven ernaar u nog dezelfde werkdag terug te bellen.
Veelgestelde vragen over uitnodiging politieverhoor
Moet ik als verdachte verplicht verschijnen bij een politieverhoor?
Niet als u als verdachte op vrije voeten alleen een vrijwillige uitnodiging van de politie heeft ontvangen. U bent dan door die uitnodiging niet verplicht om naar het politiebureau te komen. De politie kan het onderzoek wel voortzetten en u onder de wettelijke voorwaarden later alsnog aanhouden. Bespreek daarom vooraf met een strafrechtadvocaat wat in uw situatie verstandig is.
Mag ik een advocaat meenemen naar een politieverhoor?
Ja. Als verdachte heeft u recht op rechtsbijstand voorafgaand aan en tijdens het politieverhoor. Bent u op vrije voeten uitgenodigd, dan is het verstandig om de advocaat vooraf zelf te regelen. Bespreek met de politie en uw advocaat wanneer het verhoor kan plaatsvinden en hoe de bijstand wordt georganiseerd.
Wat als ik als getuige word uitgenodigd maar liever niet ga?
Wordt u alleen door de politie gevraagd om als getuige een verklaring af te leggen, dan bent u in beginsel niet verplicht om mee te werken. Een formele oproep van bijvoorbeeld de officier van justitie, rechter-commissaris of strafrechter kan wel een verplichting meebrengen om te verschijnen en te getuigen. Controleer daarom altijd van wie de oproep afkomstig is en wat er precies in staat.