Wat is heling?

Een man koopt via een advertentiesite een elektrische fiets voor de helft van de nieuwprijs. Een week later staat de politie aan de deur. De fiets blijkt gestolen. Hij heeft zelf niets gestolen, maar wordt toch verdacht van heling. Veel mensen schrikken daarvan, en dat is begrijpelijk. Hieronder leest u wat heling is, wanneer het strafbaar is en wat u kunt doen als u ervan wordt verdacht.

Wat is heling volgens het strafrecht?

Heling is het verwerven, voorhanden hebben of overdragen van een goed dat uit een misdrijf afkomstig is. Ook wie voordeel haalt uit de opbrengst van zo’n goed, kan een heler zijn. Wie hiervan wordt verdacht, kan uiteindelijk een dagvaarding ontvangen en zich voor de rechter moeten verantwoorden. Denk aan het doorverkopen van een gestolen telefoon. Of aan het bewaren van gestolen gereedschap in uw garage.

Heling hoort bij de vermogensdelicten. De wet wil voorkomen dat er een markt ontstaat voor gestolen spullen. Zonder kopers en tussenpersonen is diefstal minder aantrekkelijk. Daarom wordt niet alleen de dief gestraft, maar ook wie het goed afneemt.

Het goed moet wederrechtelijk zijn verkregen. Dat kan door diefstal, maar ook door verduistering, oplichting of een ander misdrijf. Een voorbeeld is een auto die met valse papieren is gekocht en daarna wordt doorverkocht. Ook die doorverkoop kan heling zijn.

Welke vormen van heling zijn er?

De wet kent drie vormen. Het verschil zit in wat u wist en in hoe vaak u het deed. De tabel zet ze naast elkaar.

Vorm Wat speelt een rol Wettelijk maximum
Opzetheling U wist of nam het risico dat het goed uit misdrijf kwam Vier jaar gevangenisstraf of geldboete van de vijfde categorie
Gewoonteheling U maakt een gewoonte van heling Zes jaar gevangenisstraf of geldboete van de vijfde categorie
Schuldheling U had redelijkerwijs moeten vermoeden dat het goed gestolen was Een jaar gevangenisstraf of geldboete van de vierde categorie

Dit zijn maximumstraffen. De rechter bepaalt in elke zaak zelf welke straf past. Daarbij kijkt hij naar de ernst van het feit en naar uw persoonlijke omstandigheden.

Een voorbeeld van opzetheling is iemand die weet dat de goederen uit een inbraak komen en ze toch koopt om door te verkopen. Gewoonteheling speelt bij mensen die structureel gestolen spullen aankopen en verkopen. Schuldheling ligt dichter bij de gewone consument. Denk aan een nieuwe telefoon voor een spotprijs van een onbekende op een parkeerplaats.

Hoe bewijst het OM dat u wist dat iets gestolen was?

Dat is vaak de kern van een helingzaak. Niemand kijkt in uw hoofd, dus het Openbaar Ministerie moet uw wetenschap afleiden uit de omstandigheden. De rechter let op een aantal punten:

  • de prijs, in verhouding tot de werkelijke waarde van het goed
  • de manier waarop u het goed kreeg, bijvoorbeeld contant en op een anonieme plek
  • of er een aankoopbewijs, doos of sleutel bij zat
  • wie de verkoper was en of u die kende
  • wat u zelf over de herkomst heeft verklaard

Neem een laptop die u in een parkeergarage koopt voor vijftig euro. De verkoper wil geen naam noemen en er is geen lader bij. Dan kan de rechter oordelen dat u ernstig rekening moest houden met een misdrijf. Dat heet voorwaardelijk opzet. U hoeft dan niet zeker te weten dat het goed gestolen was.

Het OM moet ook aantonen dat het goed echt uit een misdrijf komt. Meestal blijkt dat uit een aangifte of uit een melding van vermissing. Zonder dat uitgangspunt kan er geen sprake zijn van heling.

Uw eigen verklaring speelt een grote rol. Een logisch en controleerbaar verhaal over de herkomst kan veel verschil maken. Een verklaring die niet te controleren is of steeds verandert, kan juist tegen u werken.

Wat is het verschil tussen heling, diefstal en witwassen?

Heling wordt vaak verward met andere delicten. Toch zijn het aparte feiten.

Bij diefstal neemt iemand wederrechtelijk een goed weg. Een heler doet dat niet zelf, maar neemt het goed daarna over of verhandelt het. Beide feiten kunnen in één zaak voorkomen, maar de dief en de heler zijn vaak twee verschillende personen.

Witwassen gaat over het verbergen of verhullen van de herkomst van geld of andere voorwerpen die uit misdrijf komen. Heling draait meer om het goed zelf. In de praktijk liggen ze dicht bij elkaar. Stel dat iemand gestolen sieraden verkoopt en de opbrengst op zijn bankrekening zet. Dan kan er zowel een verdenking van heling zijn als van witwassen.

Dit onderscheid is belangrijk voor uw verdediging. De bewijsregels en de strafmaxima verschillen per delict. Een strafrechtadvocaat kijkt daarom eerst goed welk feit u precies wordt verweten. Soms blijkt dat de tenlastelegging niet aansluit bij wat er werkelijk is gebeurd.

Wat kunt u doen als u wordt verdacht van heling?

Een verdenking van heling begint vaak met een uitnodiging voor een politieverhoor of een aanhouding. Blijf dan rustig. U heeft als verdachte het recht om te zwijgen. U mag ook een raadsman laten bijstaan. Kies bewust of u verklaart, en doe dat niet voordat u weet waarvan u precies wordt verdacht.

Bewaar alles wat uw verhaal kan ondersteunen. Denk aan de advertentie, berichten met de verkoper, een betaalbewijs of een pinbetaling. Verwijder niets. Het kan juist laten zien dat u te goeder trouw was.

Na het onderzoek kan het OM besluiten tot een sepot. Dan wordt de zaak niet verder vervolgd. Is er wel voldoende bewijs, dan kan er een strafbeschikking volgen of een dagvaarding. Heeft u een dagvaarding ontvangen, laat u dan goed informeren over wat er op u afkomt. Zo weet u welke stappen er volgen en welke termijnen gelden.

Wordt u veroordeeld en bent u het er niet mee eens? Dan kan hoger beroep of cassatie mogelijk zijn. Daarvoor gelden korte termijnen, dus bespreek dit snel met uw raadsman.

Een advocaat kan nooit een uitkomst garanderen. Wel kan hij strijden voor het maximaal haalbare. Dat kan een sepot zijn, een vrijspraak of een lagere straf.

Hulp van een strafrechtadvocaat bij heling

Een verdenking van heling kan veel stress geven, ook als u zich van geen kwaad bewust bent. U wilt weten waar u aan toe bent en wat u moet doen. Uw Strafrechtadvocaat staat u in alle fasen van de procedure bij. Dat geldt voor het politieverhoor, de dagvaarding en de zitting, en ook voor hoger beroep.

Ons kantoor is gevestigd in Eindhoven, maar onze advocaten werken landelijk, van Groningen tot Maastricht. De kosten bespreken wij vooraf met u. Ze verschillen per zaak, zodat u niet achteraf voor verrassingen komt te staan. Ook als u niet zelf kunt betalen, zoeken wij naar een oplossing, bijvoorbeeld via Pro Deo.

Wij streven ernaar om dezelfde werkdag contact met u op te nemen, en uiterlijk binnen 48 uur. Neem vrijblijvend contact met ons op. Bel ons direct of laat u door ons terugbellen, dan bespreken wij samen uw situatie en uw mogelijkheden.

Veelgestelde vragen over wat is heling

Is het kopen van een gestolen fiets altijd heling?

Nee. Het hangt af van wat u wist of had moeten vermoeden. Wist u dat de fiets gestolen was, dan kan het opzetheling zijn. Had u dat redelijkerwijs kunnen vermoeden, dan kan het schuldheling zijn. Wist u het echt niet en was er geen reden tot twijfel, dan is er geen sprake van heling.

Welke straf kunt u krijgen voor heling?

Voor opzetheling geldt een maximum van vier jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Bij gewoonteheling is dat maximaal zes jaar. Bij schuldheling is het maximum een jaar of een geldboete van de vierde categorie. De rechter bepaalt in elke zaak de straf.

Kunt u worden vervolgd als u niet wist dat het goed gestolen was?

Ja, dat kan bij schuldheling. Daarvoor is niet nodig dat u het zeker wist. Het is genoeg als u redelijkerwijs had moeten vermoeden dat het goed uit een misdrijf kwam, bijvoorbeeld door een opvallend lage prijs. Een strafrechtadvocaat kan beoordelen hoe sterk het bewijs is.