Wat is verduistering?

Een geleende laptop die nooit meer terugkomt. Een kasverschil dat niemand kan verklaren. Geld van een vereniging dat op een privérekening belandt. Zulke situaties kunnen leiden tot een aangifte van verduistering. Voor veel mensen komt die beschuldiging als een schok, omdat zij zichzelf niet als dader zien.

Hieronder leest u wat verduistering volgens de wet is, wanneer het strafbaar is en welke straf kan volgen. U leest ook wat u kunt doen als u verdachte bent. Zo krijgt u overzicht in een spannende tijd.

Wat verstaat de wet onder verduistering?

Verduistering staat in artikel 321 van het Wetboek van Strafrecht. Strafbaar is het wederrechtelijk toe-eigenen van een goed dat geheel of gedeeltelijk van een ander is. Wie hiervan wordt verdacht, kan uiteindelijk een dagvaarding van het Openbaar Ministerie ontvangen en voor de strafrechter moeten verschijnen. Het bijzondere is dat de verdachte dat goed al op een rechtmatige manier onder zich had. Het is dus niet gestolen, maar toevertrouwd, geleend of in bewaring gegeven.

Een voorbeeld maakt dit duidelijk. U leent de camera van een kennis voor een weekend. Na afloop verkoopt u hem via een marktplaats. U had de camera met toestemming, maar u gedraagt zich nu als eigenaar. Dat kan verduistering zijn.

Verduistering hoort bij de vermogensdelicten. Op die pagina leest u welke andere delicten daaronder vallen. Ook ziet u daar hoe een strafrechtadvocaat u bijstaat bij zo’n beschuldiging.

Het woord goed is breed. Het gaat om spullen zoals een auto, gereedschap of sieraden. Maar ook geld kan worden verduisterd, bijvoorbeeld contant geld uit een kassa. In bepaalde gevallen geldt dat ook voor geld op een bankrekening.

Wanneer is sprake van toe-eigening en opzet?

Voor een veroordeling moet het Openbaar Ministerie meerdere onderdelen bewijzen. Allereerst moet er sprake zijn van toe-eigening. Dat betekent dat de verdachte het goed behandelt alsof het van hem is. Denk aan verkopen, weggeven, opmaken of verpanden. Ook het weigeren om een goed terug te geven kan een toe-eigening zijn.

Niet elke fout is dus strafbaar. Brengt u een geleende bestelbus twee dagen te laat terug, dan is dat meestal geen verduistering. Verkoopt u diezelfde bestelbus, dan ligt dat anders.

Daarnaast moet de handeling wederrechtelijk zijn. Dat wil zeggen: zonder recht of toestemming. Had de eigenaar ingestemd met het gebruik of de verkoop, dan ontbreekt dit element. Ook onduidelijke afspraken tussen partijen kunnen hier een rol spelen.

Tot slot is opzet nodig. De verdachte moet bewust hebben gehandeld. Voorwaardelijk opzet is voldoende. Dan heeft de verdachte de aanmerkelijke kans aanvaard dat het goed niet meer terugkomt. Simpelweg vergeten dat u nog iets van een ander had, is geen opzet. Juist dit punt vormt vaak de kern van de verdediging.

Welke vormen van verduistering kent het strafrecht?

Het strafrecht kent meer dan één vorm van verduistering. De wet kijkt daarbij naar de positie van de verdachte. Misbruik van een vertrouwenspositie wordt zwaarder bestraft.

Vorm Wetsartikel Voorbeeld Maximale gevangenisstraf
Eenvoudige verduistering 321 Sr Een geleende laptop verkopen 4 jaar
Verduistering in dienstbetrekking of beroep 322 Sr Een kassamedewerker houdt dagomzet achter 5 jaar

Een bezorger die pakketten voor zichzelf houdt, valt ook onder de zwaardere vorm. Voor sommige functies, zoals bewindvoerders, geldt een nog strengere regeling. Bij een vrijwilliger hangt de kwalificatie af van de omstandigheden.

De politie en het OM bepalen eerst welke vorm zij ten laste leggen. Die kwalificatie kan in de loop van de zaak nog veranderen. Een strafrechtadvocaat kijkt daarom altijd kritisch naar de tenlastelegging. Zo weet u precies waartegen u zich moet verweren.

Welke straf kan op verduistering staan?

Op eenvoudige verduistering staat maximaal vier jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Bij verduistering in dienstbetrekking of beroep is dat maximaal vijf jaar. Dit zijn wettelijke maxima. In de praktijk wordt de hoogste straf zelden opgelegd.

De rechter kijkt onder meer naar de waarde van het goed en de duur van de gedragingen. Ook misbruik van vertrouwen, een eventueel strafblad en terugbetaling wegen mee. Bij een eerste feit met beperkte schade kan het gaan om een taakstraf, een geldboete of een voorwaardelijke straf.

Soms handelt het OM de zaak af zonder rechter, bijvoorbeeld met een strafbeschikking. Bent u het daar niet mee eens, dan kunt u verzet aantekenen. Het OM kan u dan horen tijdens een hoorzitting.

Naast de straf kan een slachtoffer schadevergoeding vragen binnen de strafzaak. Gaat het om grote bedragen, dan kan het OM ook een ontnemingsvordering indienen. Daarmee wordt wederrechtelijk verkregen voordeel teruggevorderd.

Wat kunt u doen als u wordt verdacht van verduistering?

Uw eerste stap is rustig blijven. Een verklaring tijdens het politieverhoor komt in het dossier. U kunt daar later moeilijk op terugkomen. U heeft het recht om te zwijgen en u mag een raadsman laten bijstaan. Een strafrechtadvocaat bespreekt vooraf met u wat verstandig is.

Een goede verdediging begint met de feiten. Hoe kwam het goed bij u terecht? Welke afspraken zijn er gemaakt? Zijn er berichten die toestemming aantonen? Zo kan blijken dat opzet of wederrechtelijkheid ontbreekt. Dan is een sepot of vrijspraak mogelijk. Een advocaat streeft altijd naar het maximaal haalbare, maar kan geen uitkomst garanderen.

Heeft u een dagvaarding ontvangen? Neem dan snel contact op met een advocaat, die u uitlegt wat dit betekent en welke stappen volgen. Bent u veroordeeld en wilt u de uitspraak aanvechten, dan kan hoger beroep of cassatie openstaan. De wettelijke termijnen kunnen kort zijn.

Bij uw Strafrechtadvocaat worden de kosten vooraf besproken. Die verschillen per zaak. Wij vinden altijd een oplossing, ook via Pro Deo, de gefinancierde rechtsbijstand.

U staat er niet alleen voor

Verduistering draait om een goed dat u rechtmatig onder u had en daarna wederrechtelijk heeft toegeëigend. Of dat bewezen kan worden, hangt af van de feiten, de afspraken en uw opzet. Elke zaak ligt anders. Een zorgvuldige beoordeling is dus van groot belang.

Heeft u een aangifte, een oproep voor een verhoor of een dagvaarding ontvangen? Bel ons vrijblijvend. Onze advocaten werken landelijk, van Groningen tot Maastricht, vanuit ons kantoor in Eindhoven. Wij streven ernaar u dezelfde werkdag terug te bellen, uiterlijk binnen 48 uur. Neem vrijblijvend contact met ons op.

Veelgestelde vragen over wat is verduistering

Is het te laat terugbrengen van geleende spullen verduistering?

Meestal niet. Voor verduistering is toe-eigening met opzet nodig. Wie iets te laat terugbrengt, gedraagt zich nog niet als eigenaar. Verkoopt u het goed of weigert u het terug te geven, dan kan het wel strafbaar zijn.

Kan ik nog worden vervolgd als ik het goed teruggeef of het bedrag terugbetaal?

Ja, dat kan. Terugbetalen of teruggeven maakt het feit niet ongedaan. Het kan wel meewegen bij de beslissing van het OM en bij de hoogte van de straf. Overleg daarom eerst met een strafrechtadvocaat voordat u iets onderneemt.

Wat moet ik doen na een aangifte van verduistering?

Verklaar niet overhaast bij de politie. U heeft het recht om te zwijgen en u mag een raadsman raadplegen. Verzamel berichten en afspraken die uw verhaal ondersteunen en neem contact op met een strafrechtadvocaat.